Jak dbać o blizny u dzieci


Blizny u dzieci są najczęściej konsekwencją urazów, o które w tym wieku nietrudno. Z powodu zwiększonej produkcji kolagenu u dzieci mogą powstać nieestetyczne blizny. Dzieci są na nie narażone o wiele bardziej niż dorośli. Aby zminimalizować ryzyko nieprawidłowego gojenia się rany i zmniejszyć widoczność powstałej blizny u dziecka (i dorosłego) trzeba dbać o nią już od pierwszych dni po zasklepieniu rany. Tylko w ten sposób można uniknąć tworzenia się brzydkich blizn i tzw. bliznowców.

Dziecięca fantazja nie zna granic i mimo najlepszych starań rodziców może może pojawić się rana, a po niej blizna. To czy będzie ona duża czy mała zależy od wielkości rany, jej rodzaju, głębokości a także od indywidualnych predyspozycji dziecka. Wiele jednak może pomóc rodzic, który zatroszczy się o ranę.

Pojawiające się u dzieci blizny wymagają szczególnej opieki. Dzieci mają zwiększoną produkcję kolagenu w skórze dlatego mają też większe skłonności do przerostu blizny w czasie gojenia się ran. Aby temu zapobiec warto stosować preparaty przeznaczone specjalnie do leczenia blizn zaraz po zagojeniu się rany. Nie wolno tego zaniedbać, w przeciwnym razie nasza pociecha na zawsze pozostanie z blizną. Z biegiem lat coraz trudniej pozbyć się starych blizn, w przypadku świeżych – można je wesprzeć w procesie gojenia i tym samym zminimalizować ich widoczność. Prawidłowe dbanie o bliznę zaraz po wygojeniu minimalizuje także ryzyko powstania bliznowca u dziecka.

Jak powstają blizny (nie tylko u dzieci)?

jak powstają blizny u dzieci?

Blizny powstają na skutek urazu, zabiegu operacyjnego, skaleczenia, wypadku – powodów jest wiele, ale wpływają one na kształt rany. Mówiąc krótko tam gdzie skóra zostanie uszkodzona, powstanie blizna. Rozmiar i kształt blizn związany jest z wieloma czynnikami. Bardzo często wpływają na to okoliczności urazu, długość okresu gojenia powstałej rany, czy indywidualne skłonności do tworzenia się blizn. Problem blizn staje się uciążliwy kiedy znajdują się one w  widocznych miejscach. W celu uniknięcia przykrych następstw urazu bardzo ważna jest odpowiednia i staranna pielęgnacja uszkodzonego miejsca już od samego początku.

Blizna jest efektem uszkodzenia skóry na całej jej głębokości.  Po takim urazie skóra regeneruje się, ale tkanka włóknista powstała po wygojeniu zawsze daje efekt blizny.

Widoczność blizny u dzieci

Blizny powstałe na skutek skaleczenia nożem, kartką papieru lub innym ostrym i płaskim narzędziem są zazwyczaj mało widoczne. Dużo wyraźniejsze są blizny płaszczyznowe, czyli takie które mają nierówną powierzchnię i zabarwienie. Tego rodzaju blizny mogą być także uciążliwe,  przyczyniają się bowiem do napięć skóry lub przykurczy. Blizny płaszczyznowe powstają zazwyczaj na skutek ciężkich urazów, wypadków, oparzeń. Blizna płaszczyznowa początkowo jest koloru różowego, potem zmienia się – blednie i staje się perłowa.

Należy pamiętać, że kolor blizny będzie zazwyczaj inny niż zdrowej skóry. Nie będzie na niej  włosów – w wyniku urazu uszkodzone zostały bezpowrotnie mieszki włosowe. Skóra dzieci regeneruje się szybciej, ale uszkodzenia mieszków włosowych są trwałe. W przypadku dużych blizn zawsze trzeba liczyć się z tym, że będą one wyróżniać się na tle zdrowej skóry. Blizny nie będzie można opalić.  Nowa skóra pozbawiona jest melanocytów, czyli komórek produkujących melaninę, barwnik, którego głównym zadaniem jest ochrona głębokich warstw skóry przed promieniowaniem słonecznym. Oznacza to, że o bliznę trzeba dbać zawsze i chronić ją przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym.

Rodzaje blizn:

W medycynie wyróżnia się wiele typów blizn. Zacznijmy od najprostszego podziału:

  • blizny zanikowe – tkanka włóknista w procesie gojenia nie wypełnia całkowicie ubytku i powstaje zagłębienie w skórze;
  • blizny przerostowe – tkanka włóknista narasta ponad poziom skóry tworząc wypukłe miejsce, widoczne na skórze.

Popularnym podziałem blizn jest także ich klasyfikacja ze względu na przyczynę powstawania. Wyróżniamy blizny:

  • powstałe na skutek trądziku, czyli blizny potrądzikowe. Zazwyczaj powoduje je trądzik grudkowy;
  • blizny pourazowe, czyli blizny powstałe w następstwie urazów mechanicznych;
  • blizny pooperacyjne – blizny, które pozostawiły po sobie planowane zabiegi chirurgiczne. Mowa tu np. o bliznach po operacji wyrostka robaczkowego. Tutaj blizny goją się na dwa sposoby: albo są delikatne, jasne, cieniutkie, albo ciemne i grube;
  • pooparzeniowe blizny są bardzo trudne w leczenie, a także są bardzo duże (w zależności od czynnika powodującego oparzenie mogą być także głębokie);
  • rozstępy to także blizny – u dzieci powstają podczas procesu wzrostu – bardzo często robią się na plecach lub pod kolanami.

Jak dbać o bliznę u dzieci?

jak dbać o blizny u dzieci
Zanim omówimy zasady pielęgnacji blizny, przyjrzyjmy się, co jako rodzice możemy zrobić, by przyspieszyć gojenie się rany u dziecka. To, jak będzie wyglądać blizna zależy od czasu poświęconego na pielęgnację rany. Nie jest to łatwe, trzeba bowiem dziecka pilnować. Zastanawiacie się dlaczego niezbędna jest właściwa pielęgnacja i opieka nad raną? Jak ona powinna wyglądać? Oto kilka praktycznych wskazówek:
1. Nie pozwól dziecku zrywać lub zdrapywać strupków. Strup powstały w czasie gojenia się rany powinien odpaść sam. Często jego zrywanie narusza struktury i sprawia, że rana nie goi się prawidłowo, a blizna jest bardziej widoczna. Dzieci zazwyczaj zdrapują strupy ponieważ odczuwają świąd, który jest normalnym objawem towarzyszącym procesowi gojenia.
2. Zadbaj o to, aby skóra w miejscu rany nie była naciągana, rozciągana i podrażniania – np. wskutek uprawiania sportów czy wskutek nadmiaru ruchu.
3. Jeśli rana powstała na skórze w miejscy jej częstego zginania staraj się wytłumaczyć dziecku, by nie zginało ręki do końca (jeśli skaleczone jest łokieć). Uniknie to rozejścia się rany, a tym samym blizna będzie zdecydowanie mniejsza.
4. Unikaj ekspozycji na słońce przynajmniej przez rok od zranienia – promieniowanie UV pobudza odkładanie się kolagenu w skórze, a więc może powodować swędzenie, pieczenie rany (potem blizny) i jej przerost. Opalana rana i blizna będzie ciemniejsza, grubsza i bardziej widoczna.
5. Unikaj moczenia rany (a także blizny tuż po wygojeniu) – rozmoczenie opóźnia proces gojenia. Jeśli dziecko bardzo chce się kąpać staraj się zabezpieczyć ranę specjalnymi wodoodpornymi plastrami.

Jak goi się rana i powstaje blizna?

jak powstaje blizna u dzieci

A teraz przyjrzyjmy się, jak powstaje blizna u dziecka (i dorosłego). Jest to naturalny, fizjologiczny proces, który przebiega w 4 fazach:

  1. faza zapalna,
  2. faza oczyszczenia,
  3. faza gojenia,
  4. faza przebudowy blizny.

Warto wiedzieć, że proces ten dotyczy tylko rany niepowikłanej, czyli takiej, która goi się prawidłowo. Pierwsza faza, czyli faza zapalna rozpoczyna się już w chwili przerwania ciągłości powłok skórnych, czyli w chwili urazu. W ciągu 48 godzin dochodzi do przekrwienia tkanki i zwiększenia przepuszczalności naczyń włosowatych. W ranie pojawia się skrzep z krwi, czyli  naturalny opatrunek mający chronić przed utratą krwi oraz wnikaniem bakterii i drobnoustrojów z zewnątrz. Na brzegach rany gromadzi się tak zwany włóknik, który jest rusztowaniem dla powstającego na ranie strupa. Przypominamy – strup musi odpaść sam. Nie można go zrywać.

Faza oczyszczania polega, jak sama nazwa wskazuje, na oczyszczaniu rany – makrofagi, czyli komórki żerne usuwają obumarłe komórki. Do rany wnikają naczynia krwionośne, zaczyna się proces gojenia – zazwyczaj po tygodniu od zranienia.

Faza gojenia należy do fibroblastów, komórek tkanki łącznej, które intensywnie wytwarzają kolagen podtrzymujący nową skórę. Fibroblasty namnażają się, a nad nimi powstaje nabłonek. W ten sposób wytwarzana jest nowa skóra i powstaje blizna – zazwyczaj organizm osiąga równowagę między ilością produkowanego kolagenu a jego usuwaniem.

Ważną informacją jest jeszcze to, że rany goją się na dwa sposoby:

  • poprzez rychłozrost (gojenie pierwotne, doraźne), gdzie brzegi rany zostają do siebie zbliżone, zrastają się ze sobą i powstaje linijna blizna. Taki typ gojenia jest bardzo pożądany bowiem nie zostawia dużej blizny – zazwyczaj jest ona cienka i mało widoczna;
  • w procesie ziarninowania (gojenie wtórne, opóźnione), który jest procesem dłuższym i ma miejsce wówczas, gdy z różnych powodów nie doszło do pierwotnego zamknięcia rany. Podczas ziarninowania na dnie rany powstaje ziarnina, która jest podłożem do regeneracji powierzchownych warstw skóry i naskórka. Narastają one z brzegów rany na ziarninę. Blizna, która powstała w procesie ziarninowania jest zazwyczaj bardziej widoczna.

Co robić aby zmniejszyć blizny u dzieci?

Jak dbać o ranę, żeby blizna u dziecka była jak najmniejsza? Wielu rodziców zadaje sobie to pytanie chcąc, aby skóra dziecka była idealna. Im wcześniej zadbasz o miejsce zranienia tym lepszy możesz uzyskać efekt. Zacząć można od starannej pielęgnacji miejsca zranienia tak aby proces gojenia postępował najbardziej optymalnie. W pierwszej fazie gojenia trzeba unikać podrażnienia miejsca zranienia, otarć, zbyt ciasnych ubrań, wysokich lub niskich temperatur i wystawiania rany na słońce. Po całkowitym zagojeniu się rany i odpadnięciu strupków można zacząć pielęgnację powstającej blizny. Warto stosować specjalnie przeznaczone do tego celu żel np. Contractubex®. Warto włączyć do codziennej pielęgnacji delikatne masowanie blizny.

Te zasady nie dotyczą tylko dzieci, ale musisz wiedzieć, że najważniejsze, aby rana goiła się w sposób niepowikłany. Oznacza to, że trzeba dbać, aby rana była czysta, wolna nie tylko od zanieczyszczeń, ale i tego, czego nie widać gołym okiem, czyli od drobnoustrojów i bakterii. Nie można dopuścić do zakażenia w obrębie rany – w tym celu trzeba ranę systematycznie przemywać.  Ale nie wodą utlenioną, spirytusem czy wodą z mydłem – są do tego specjalne antyseptyczne preparaty. Spirytus albo inne mocne i żrące środki mogą tylko podrażniać ranę, opóźniając proces gojenia.

Po zejściu strupa (samoistnym, nie wolno go zrywać), można świeżą bliznę wspomóc stosując specjalne preparaty, które zapobiegają powstawaniu twardej blizny. W składzie takich preparatów znaleźć można wyciąg z cebuli, z muszli ostryg, silikon, heparynę. Tego typu składniki mają za zadanie zmiękczanie tkanki blizny oraz zapobieganie nadmiernemu przerostowi tkanki włóknistej w obrębie uszkodzonej skóry. Polecamy tutaj Contractubex żel, gdzie w 1 g leku znajdziemy aż trzy substancje czynne: 50 IU heparyny sodowej, 100 mg wyciągu płynnego z cebuli i 10 mg alantoiny.

Wskazania do stosowaniu żelu Contractubex: blizny ograniczające ruch, powiększone (przerostowe, obrzmiałe, o kształcie bliznowca), nieestetyczne blizny pooperacyjne, blizny po amputacjach, blizny pooparzeniowe i powypadkowe, przykurcze np. palców (przykurcz Dupuytrena), przykurcze ścięgien spowodowane urazami oraz kurczeniem się blizny. Należy pamiętać o konieczności systematycznego stosowania preparatu zgodnie z zaleceniami producenta.

Należy pamiętać, że tego typu preparaty stosuje się na już wyleczone blizny! Przeciwwskazaniami do zastosowania żelu są: niewyleczone rany, blizny obejmujące duże obszary skóry, uszkodzona skóra, aplikacja na błony śluzowe. Dobrze działa połączenie kremu na blizny z delikatnym masażem blizny. Pomaga to poprawić ukrwienie w obrębie gojącego się miejsca.

Dziecko lat pięć, rana na brodzie po wypadku na hulajnodze, potrzebne były trzy szwy.

Po trzech miesiącach stosowania plastrów Contractubex:

Środki zapobiegające powstawaniu blizn u dzieci czasami są niewystarczające – w takim przypadku rodzice mogą zdecydować się na zabieg usuwania blizny laserem (IPL, pulsacyjno-barwnikowym, bromkowo-miedziowym). Zabiegi takie nie są bolesne, ale zazwyczaj na jednej sesji się nie kończy, jest ich potrzebnych nawet do 12.

Uważaj – te czynniki hamują gojenie się rany

  • Negatywnie na proces gojenia wpływa zakażenie rany – dlatego tak ważne jest wspomniane już dbanie o higienę rany. Zakażenie niszczy nowe naczynia i komórki fibroblastów. Rana nie wygoi się dopóki zakażenie nie zostanie wyleczone.
  • Martwa tkanka w ranie opóźnia proces gojenia – organizm musi się jej pozbyć.
  • Niedożywienie – czyli niedobory witamin i minerałów, które wpływają na kondycję całego organizmu.
  • Proces gojenia opóźniają choroby ogólnoustrojowe: cukrzyca, choroba nowotworowa, niewydolność nerek, choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespoły krótkiego jelita oraz przyjmowanie glikokortykosteroidów.
  • Nadmierny wysięk w obrębie rany.
  • Ekspozycja na słońce.
  • Dalsze urazy, rozciąganie skóry, otarcia.

Co to są bliznowce?

bliznowiec

Bliznowiec jest to rozrost włóknisty skóry wystający ponad jej powierzchnię, zwykle gładki, lśniący czerwony lub brunatny. Zajmuje większą powierzchnię niż pierwotne uszkodzenie skóry. Może być bolesny i utrudniać ruch. Wspominamy o nim, ponieważ trzeba go rozróżnić od blizny przerostowej, która nie jest bolesna i zajmuje tylko powierzchnię powstałej wcześniej rany.

W normalnym procesie gojenia rany wytwarzana jest tkanka łączna włóknista. Odległe od siebie włókna kolagenu zaczynają łączyć się i rana stopniowo się zasklepia. Następnie w tkance pojawiają się naczynia krwionośne, a produkcja kolagenu stopniowo maleje. Może to trwać od kilku miesięcy do dwóch lat. Czasem jednak produkcja kolagenu nie maleje i wtedy właśnie powstają blizny przerostowe lub bliznowce. To czy się pojawią zależy od wielu czynników, chociażby od skłonności dziedzicznych czy wieku osoby. U osób starszych proces gojenia jest słabszy.

Bliznowce spotykamy najczęściej u osób w wieku 10-30 lat. Częściej pojawiają się także u osób rasy czarnej. Jak leczyć bliznowce? Bardzo często dobre efekty przynoszą opatrunki kompresyjne albo silikonowe, jednak nie nadają się do każdego miejsca na ciele. W terapii bliznowców wykorzystuje się także krioterapię i laseroterapię, a także leczenie operacyjne, polegające na chirurgicznym usunięciu keloidu.

Często stosowanymi preparatami, które pomagają zapobiegać powstawaniu bliznowców, są maści        i żele do tego przeznaczone – tutaj również sprawdzi się Contractubex. Substancje przeciwzapalne         i przeciwbakteryjne, takie jak kwercetyna czy kemferol  zawarte w wyciągu z cebuli pomagają w rozkładzie nowo tworzonego kolagenu, co zapobiega jego nadmiarowi. Z kolei heparyna zmiękcza bliznę i powstały obrzęk oraz pobudza regenerację komórek. Wspiera też prawidłowe ukrwienie w obrębie blizny. Alantoina ma działanie zmiękczające, a także zmniejsza świąd, który często towarzyszący procesowi gojenia. Przyspiesza także regenerację naskórka.

Przy okazji opisywania bliznowców warto wspomnieć, że blizny dzielimy na:

  • zwykłe (blizny, które powstają na skutek urazu, kształtują się nawet do 6 miesięcy od powstania urazu. Na początku blizny przerostowe zwykłe są grube i twarde, mogą wywoływać swędzenie lub pieczenie, mają sinoczerwone zabarwienie. Z czasem miękną, jaśnieją i stają się mało widoczne, a uczucie swędzenia ustępuje);
  • przerosłe (są to wspomniane już blizny, które przerastają, czyli powstają na skutek zaburzenia procesu gojenia, np. na skutek zakażenia rany. To dlatego pielęgnacja jest taka ważna. Blizny przerosłe są twarde, szerokie, często bolesne. Mogą utrudniać normalne funkcjonowanie);
  • wspomniane już bliznowce, czyli keloidy, które znacznie przerastają miejsce urazu;
  • przykurcze bliznowate – silne urazy powodują duży ubytek obszarów skóry. Niektóre blizny przyciągają brzegi skóry do siebie, tworząc w ten sposób przykurcze. Przykurcze obejmują bardzo często przyległe mięśnie i ścięgna, a to powoduje ograniczenie ruchu w stawach. Przykurcze bliznowate leczy się tylko operacyjnie.

Blizny u dzieci – ocena blizny. Terapia blizny u dziecka

Proces gojenia i powstawania blizny trwa – stąd przyjmuje się, że bliznę należy ocenić dopiero po 6 miesiącach. Oczywiście wcześniej, tuż po wygojeniu, można i trzeba stosować odpowiednie maści lub żele mające zminimalizować powstawanie blizny. Normalne jest, że w pierwszych miesiącach po zranieniu blizna powiększa się – organizm dąży bowiem do zamknięcia ubytku na skórze. Z czasem blizna staje się coraz ładniejsza, mniejsza. Dodatkowo wspierana przez nas z zewnątrz może być całkiem niewidoczna.

contractubex żel

Tuż po wygojeniu można stosować maści, żele, kremy i plastry.  Często rodzice testują różne preparaty, warto zdecydować się na Contratubex, który ma nie tylko udowodnione klinicznie działanie w zmniejszaniu blizn u dzieci, ale także posiada wysoki profil bezpieczeństwa.

Ważne – uważaj na słońce już zawsze!

blizny u dzieci a słońce

Wspominaliśmy o tym, ale nie wyjaśniliśmy jednoznacznie dlaczego nie wolno wystawiać blizny na słońce. Zacznijmy od tego, że ekspozycja świeżej rany na światło słoneczne może zaburzyć proces gojenia. Jeśli jesteś w grupie osób, która liczy, że opalona skóra będzie wyglądać zdrowiej, to musisz wiedzieć, że jest to efekt chwilowy. Później pojawić się mogą problemy – nie dość, że blizny nie opalają się, są bowiem pozbawione melanocytów produkujących melaninę, czyli barwnik skóry, to wystawianie ich na słońce może doprowadzić do trwałego przebarwienia blizn, przez to uzyskamy efekt odwrotny i blizny będą jeszcze bardziej widoczne.

Opalanie rany nasilać może proces zapalny, przez co wzrasta produkcja kolagenu i dochodzić może do powstawania bliznowców.

Rozstępy u dziecka – zupełnie inne blizny?

Bardzo często obserwujemy u dzieci rozstępy – są one związane z burzą hormonalną w okresie dojrzewania oraz z bardzo szybkim wzrostem. Skóra gwałtownie naciąga się, nie nadąża z produkcją kolagenu, a zerwane włókna kolagenowe przyczyniają się do tworzenia nieestetycznych małych blizn, czyli znanych wszystkim rozstępów.

Rozstępy są naturalne – pojawić się mogą w każdym wieku, a usunąć je bardzo ciężko. O wiele łatwiej jest zadbać, aby się nie pojawiały. Pomoże regularne nawilżanie ciała. A co zrobić, kiedy rozstępy już się pojawią? Pierwsze rozstępy można zauważyć pod postacią fioletowych albo przekrwionych pręg na skórze. Dopiero z czasem staną się one jasne. Te pręgi również można smarować maściami na blizny, przez co możemy przyczynić się do poprawienie ich estetyki.

Kilka zasad jak dbać o blizny u dzieci, informacje dla rodziców i opiekunów>

  1. Postaraj się aby dziecko nie zrywało strupków i nie drapało rany! Dotykanie blizny może doprowadzić do infekcji, wydłuży czas rekonwalescencji, a także zdecydowanie pogorszy wygląd skóry.
  2. Gdy uraz powstaje w miejscu, gdzie skóra jest szczególnie napięta, postaraj się aby dziecko nie eksploatowało tych miejsc zbyt mocno, tzn. nie klękało, nie zginało ręki, nie wykonywało zbyt intensywnych ćwiczeń.
  3. Chroń skórę dziecka przed promieniami słonecznymi. Słońce powoduje odkładanie kolagenu, co prowadzi do przerostu, a co za tym idzie ‒ swędzenia, bólu, pieczenia oraz ciemnienia blizny.
  4. Stosuj żel na blizny aby skóra się lepiej goiła i aby blizna była bledsza. Stosownie żelu należy połączyć z masażem miejsca bliznowacenia.

Przeczytaj również: Blizna po opryszczce jak jej przeciwdziałać?

Contractubex żel, 1 g żelu zawiera substancje czynne: 50 IU heparyny sodowej, 100 mg wyciągu płynnego z cebuli i 10 mg alantoiny. Wskazania: Blizny ograniczające ruch, powiększone (przerostowe, obrzmiałe, o kształcie bliznowca), nieestetyczne blizny pooperacyjne, blizny po amputacjach, blizny pooparzeniowe i powypadkowe, przykurcze np. palców (przykurcz Dupuytrena), przykurcze ścięgien spowodowane urazami oraz kurczeniem się blizny. Przeciwwskazania: Nie stosować Contractubex żel w przypadku uczulenia (nadwrażliwości) na substancje czynne lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku. Przeciwwskazaniami do zastosowania żelu są: niewyleczone rany, blizny obejmujące duże obszary skóry, uszkodzona skóra, aplikacja na błony śluzowe. Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu. Podmiot odpowiedzialny Merz Pharmaceuticals GmbH, Niemcy
Podmiot odpowiedzialny:
Merz Pharmaceuticals GmbH,
Eckenheimer Landstrasse 100,
D-60318 Frankfurt, Niemcy
Merz
Informacje o produkcie:
Egora sp. z o.o. sp. k.
ul. Kręta 3/16
Warszawa 00-759
tel: + 48 22 252 89 55
Egora logo
Zawarte na stronie informacje mają charakter wyłącznie informacyjny, nie mają charakteru konsultacji medycznej i nie mogą zastąpić konsultacji lekarza do którego należy ostateczna decyzja o rodzaju i zakresie wdrożonego leczenia.
© 2020 Egora. Prawa autorskie zastrzeżone.